De Architectuur van Politiek | De Politiek van Architectuur

Robbert de Vrieze

De deelgemeentes worden door het kabinet afgeschaft, een economische crisis heeft de stadsvernieuwingsmachine doen kraken in zijn voegen en ondanks de sombere grafieken is de hoop van Rotterdam Zuid gevestigd op de innovatieve publiek-private gebiedsontwikkeling rondom Zuidplein; het Hart van Zuid. Welke mogelijkheden biedt dit proces voor een nieuwe strategie van stadsontwikkeling? En wat is de rol en de plaats van de (lokale) politiek nu de deelgemeentes met afschaffing bedreigd worden?

De Politiek van Architectuur
De manier waarop dit publiek-private project ter waarde van ¾ miljard wordt ingestoken is innovatief; de gemeente geeft ambities aan (economische ontwikkeling, verblijfskwaliteit) en een marktconsortium mag over 20 jaar bepalen hoe en wanneer het programma (zwembad, busstation, uitbreiding winkelcentrum, kunstenpand, congrescentrum, woningen, kantoren, deelgemeentekantoor) gerealiseerd wordt. Het referentieontwerp is echter een voorbeeld van het tabula-rasa wensdenken van de wederopbouwmachine. In een enorme sloop-nieuwbouw carrousel wordt fysiek, sociaal en cultureel kapitaal vernietigd om een 'brave new world' te creëren. In plaats van deze hardnekkige Rotterdamse traditie wordt een strategie van hergebruik en transformatie voorgesteld; programma's ontwikkelen zich vanuit hun kansen en waardes binnen de kavels en de overheid draagt zorg voor datgene wat van ons allemaal is; de openbare ruimte.

De Architectuur van Politiek
De deelgemeente Charlois speelt in deze ontwikkeling eigenlijk een marginale rol. De vraag bij de voorgenomen afschaffing van het deelgemeentebestel is dan ook hoe een terugtredende overheid zich nog een plaats midden in de samenleving kan verwerven. Het antwoord ligt in de typologie van de bestuurlijke broedplaats. Waar stadhuizen zich in de loop der eeuwen van symboliek naar generiek ontwikkeld hebben tot een anoniem kantorenprogramma met een stadswinkel en een raadszaal ligt de uitdaging om er weer een gemeenschapshuis van te maken. De nieuwe ingrepen zorgen voor contrast en interactie met het nuffige maar degelijke jaren 50 gebouw en maken van de twee binnenhoven een atrium en een binnentuin. Door het gebouw op een sokkel van 50 cm te zetten ontstaan er langs de randen plekken voor formeel en informeel verblijf en gaat het een relatie aan met de openbare ruimte. Het nieuwe stadhuis van Charlois laat zich lezen als een samenspel van oud en nieuw waar de nieuwe toevoegingen van bibliotheek, forum, stadswinkel/projectpaviljoen en restaurant/congrescentrum knooppunten in een netwerk vormen.

Regio

Schaal

Opdracht

Thema

Ontwerper:
Robbert de Vrieze

Datum ontwerp:
2012

menu ?>
credits en contact

ontwerp:
Robbert de Vrieze
transformers@transformism.org
www.transformism.org

Afstudeercommissie:
Jaakko van 't Spijker (jvantspijker architecture, mentor)
Robert Winkel (Mei Architecten, external critic)
David Mulder (XML Architecture, external critic)
Willemijn Lofvers (Academie van bouwkunst Rotterdam, internal critic)